حتماً تاکنون پیش
آمده است که سنگی را به درون دریاچه ای مملو از آب پرتاب کرده یا انداخته
باشید.
بیایید امتحان
کنیم. لیوانی را پر از آب کنید و روی میز قرار دهید. حال تیله ای را به آرامی
درون آب بیندازید. ملاحظه می کنید که تیله در هنگام برخورد با سطح آب سبب
پاشیده شدن آب به اطراف می شود. به عبارتی، تیله با ایجاد صدای �پولوپ� آب را
می شکافد و وارد آن می شود. دوباره این کار را با جسمی دیگر امتحان کنید.
خواهید دید که شکل پاشیده شدن آب به اطراف متفاوت خواهد بود؛ و حتی اگر با
دوربینی حرفه ای از این صحنه ها فیلمبرداری کنید، متوجه خواهید شد که حتی دو
شیء یکسان و هم وزن و همجنس را نمی توانید پیدا کنید که به طور یکسان آب را
به اطراف پراکنده سازند.
دانشمندان
دانشگاه �کلودبرنارد لئون� در فرانسه در خصوص این پدیده پیچیده مطالعاتی
انجام داده اند. آنها در پی یافتن پاسخ این سؤال اند که چرا حتی در حالتی که
دو گوی هم اندازه و همشکل و همجنس باشند، باز هم شکل پاشیده شده آب متفاوت
است. آنها دریافتند که رفتار ملکولی سطح گویها � اینکه آنها آب را جذب یا دفع
می کنند - متفاوت است.
این گروه
تحقیقاتی آزمایش را با گویهایی از جنس آلومینیوم و فولاد و شیشه تکرار کردند
تا گویی را پیدا کنند که بیشترین خاصیت آبدوستی را داشته باشد. پس از انتخاب
گوی مناسب (گوی شیشه ای)، گوی را با پراکسید ئیدروژن و اسید سولفوریک و الکل
تمیز کردند و آزمایش را انجام دادند. در این حالت، گلوله به آرامی درون آب
افتاد و سپس گوی یکسان دیگری را با کمک نانو لایه ای از ماده آبگریز به نام �سیلان�
که تنها به اندازه یک ملکول ضخامت داشت پوشش دادند و آزمایش را تکرار کردند.
در این حالت، گوی در هنگام برخورد بشدت آب را به اطراف پاشید. آنها علت این
اختلاف را این گونه شرح می دهند: ملکولهای آبگریز سبب می شوند تا هنگام باز
شدن ملکولهای آب از یکدیگر حباب هوا ایجاد شود که سبب پاشیده شدن آب به اطراف
می شود؛ در حالی که ملکولهای آبدوست شیشه سبب می شوند تا حباب هوا بین سطح
ملکولهای شیشه و ملکولهای آب ایجاد نشود. بنابر این، گوی به آرامی و بدون
پاشیدن آب به اطراف وارد آب می شود. بنابر این، نانولایه از ایجاد حباب هوا
جلوگیری می کند.
یافته های این
گروه آزمایشی ثابت می کند که در کاستن از شدت پاشش آب به اطراف عامل سرعت نیز
ممکن است مؤثر باشد؛ به گونه ای که هر چه سرعت ورود جسم به آب بیشتر باشد
فرصت کمتری برای ایجاد حباب هوا و در نتیجه پاشیده شدن آب به اطراف وجود
خواهد داشت.
خوب حالا که دلیل
آن را متوجه شدیم، بیایید این کار را با اجسام مختلف امتحان کنیم. فراموش
نکنیم که هر چه ملکولهای جسم آبگریزتر باشد آب بیشتری به اطراف پخش می شود.
مواظب باشید خیس
نشوید.
به نقل از سی پی اچ تئوری
نويسنده : مسعود ولی پور
